แปลสัญญาไทย–อังกฤษ ควรใช้นักแปลประเภทไหน

📄 แปลสัญญาที่เซ็นแล้ว กับจัดทำสัญญาไทย–อังกฤษเพื่อเซ็นใหม่ ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่วัตถุประสงค์และความเสี่ยง เพราะการแปลเอกสารที่ลงนามแล้วเป็นการถ่ายทอดข้อความเดิม ส่วนการจัดทำสัญญาสองภาษาเพื่อใช้ลงนามอาจเกี่ยวข้องกับการร่างและตกลงข้อความที่คู่สัญญาจะใช้ผูกพันกัน

กรณีที่ 1 — สัญญาลงนามแล้ว ต้องการแปลเพื่ออ่านหรือยื่นประกอบ

ควรแปลข้อความให้ตรงกับเอกสารฉบับที่ลงนามจริง รวมถึงเอกสารแนบท้าย ข้อแก้ไขเพิ่มเติม และข้อความที่เกี่ยวข้องตามขอบเขตที่ผู้รับต้องการ

ผู้แปลไม่ควรเปลี่ยนเงื่อนไขเดิมเพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้นโดยทำให้ความหมายทางกฎหมายเปลี่ยนไป

กรณีที่ 2 — สัญญายังอยู่ระหว่างการเจรจา

ควรใช้ไฟล์เวอร์ชันล่าสุดที่คู่สัญญากำลังพิจารณา และตรวจให้ชัดว่าข้อความใดเป็นเพียงข้อเสนอ ข้อความใดตกลงแล้ว และส่วนใดต้องให้ทนายความช่วยร่างหรือแก้ไข

กรณีที่ 3 — จะใช้สัญญาสองภาษาลงนามพร้อมกัน

ควรตรวจว่าข้อความไทยและอังกฤษมีผลสอดคล้องกันหรือไม่ โดยเฉพาะข้อกำหนดเรื่องความรับผิด การเลิกสัญญา กฎหมายที่ใช้บังคับ และวิธีระงับข้อพิพาท

📚 ศัพท์กฎหมายไทย–อังกฤษอะไรบ้างที่แปลผิดแล้วอาจเปลี่ยนความหมายสัญญา?

ศัพท์กฎหมายจำนวนหนึ่งไม่มีคำแปลตายตัวที่ใช้ได้กับทุกสัญญา นักแปลจึงต้องอ่านทั้งประโยค นิยามคำศัพท์ และข้อสัญญาที่เชื่อมโยงกันก่อนเลือกคำ

คำในตารางเป็นตัวอย่างศัพท์ที่อาจพบ ไม่ใช่พจนานุกรมสำหรับนำไปแทนคำทุกกรณี ต้องเลือกใช้ตามบริบทสัญญาและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่างที่ต้องระวัง: Shall กับ May

หากต้นฉบับกำหนดให้คู่สัญญา “ต้อง” ดำเนินการภายในระยะเวลาที่กำหนด การแปลให้กลายเป็นการ “อาจ” ดำเนินการได้ อาจทำให้ความหมายของหน้าที่เปลี่ยนไป

ตัวอย่างที่ต้องระวัง: Indemnity กับ Compensation

คำเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับการชดใช้ความเสียหาย แต่ขอบเขตของข้อผูกพันต้องพิจารณาจากข้อความทั้งหมด ไม่ควรเลือกใช้แทนกันโดยดูเพียงความหมายทั่วไป

🏅 เลือกนักแปลกฎหมายตามแนวทาง ISO 20771:2020 อย่างไร?

ISO 20771:2020 เป็นมาตรฐานสากลเรื่องข้อกำหนดสำหรับงานแปลกฎหมาย โดยครอบคลุมความสามารถและคุณสมบัติของนักแปล ผู้ตรวจแก้ ผู้ตรวจทาน กระบวนการทำงาน และการรักษาความลับ

มาตรฐานดังกล่าวช่วยให้ผู้ใช้บริการมีกรอบสำหรับถามเรื่องคุณภาพงานแปล แต่ ไม่ได้หมายความว่านักแปลทุกคนต้องมีใบรับรอง ISO 20771 หรือว่ามาตรฐานนี้เป็นใบอนุญาตทนายความ

คำถาม 6 ข้อที่ควรถามผู้ให้บริการ

อ้างอิง: ISO 20771:2020 — Legal Translation: Requirements

🌐 สัญญาสองภาษาไทย–อังกฤษ ถ้าข้อความขัดกันต้องยึดภาษาไหน?

ไม่ควรสมมติว่าภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษมีผลเหนือกว่าเสมอไป เพราะการตีความข้อขัดแย้งอาจขึ้นอยู่กับข้อความที่คู่สัญญาตกลง กฎหมายที่ใช้บังคับ และข้อเท็จจริงของกรณีนั้น

ภาษาที่ใช้ตีความ (Prevailing Language) คืออะไร?

เป็นแนวคิดเกี่ยวกับการระบุว่าหากข้อความในสัญญาหลายภาษาขัดแย้งกัน คู่สัญญาตกลงใช้ข้อความภาษาใดเป็นหลักในการตีความ ทั้งนี้ผลของข้อตกลงดังกล่าวต้องพิจารณาตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้วย

ถ้าสัญญาไม่มีข้อกำหนดนี้จะเกิดอะไรขึ้น?

อาจเพิ่มความไม่ชัดเจนเมื่อข้อความสองภาษาไม่ตรงกัน แต่ไม่สามารถสรุปผลล่วงหน้าได้ว่าศาลหรือหน่วยงานจะยึดข้อความภาษาใดโดยอัตโนมัติ

นักแปลควรเป็นคนเลือกภาษาที่มีผลเหนือกว่าหรือไม่?

ไม่ควรตัดสินแทนคู่สัญญา เพราะเป็นประเด็นด้านการร่างสัญญาและผลผูกพันทางกฎหมาย ควรให้คู่สัญญาและทนายความพิจารณาก่อนกำหนดข้อความ

🏛️ ถ้าแปลสัญญาเพื่อยื่นศาล ธนาคาร หรือหน่วยงานต่างประเทศ ต้องใช้นักแปลแบบไหน?

ต้องใช้ผู้แปลและคำรับรองตามข้อกำหนดของหน่วยงานผู้รับจริง เพราะการยื่นเอกสารต่อศาลหรือหน่วยงานบางแห่งอาจมีรูปแบบเข้มกว่าการใช้คำแปลในธุรกิจทั่วไป

กรณียื่นต่อศาล

ควรตรวจข้อกำหนดกระบวนพิจารณาของศาลที่รับเอกสารโดยตรง ไม่ควรสมมติว่าคำแปลพร้อมลายเซ็นทั่วไปเพียงพอสำหรับทุกคดี

ตัวอย่างเช่น Practice Direction 32 ของศาลแพ่งอังกฤษและเวลส์กำหนดขั้นตอนเกี่ยวกับคำให้การเป็นลายลักษณ์อักษรที่เป็นภาษาต่างประเทศ รวมถึงการรับรองคำแปลตามประเภทเอกสาร

ข้อกำหนดนี้เป็นตัวอย่างเฉพาะของเอกสารในกระบวนพิจารณาที่เกี่ยวข้อง ไม่ได้หมายความว่าสัญญาทุกฉบับทั่วโลกต้องใช้รูปแบบเดียวกัน

กรณียื่นต่อธนาคารหรือหน่วยงานธุรกิจ

ธนาคารหรือผู้รับเอกสารอาจกำหนดสำเนารับรอง คำแปลรับรอง หรือการตรวจข้อมูลคู่สัญญาเพิ่มเติม ควรขอรายการเอกสารจากผู้รับก่อนจ้างแปล

กรณีใช้สัญญาประกอบวีซ่าธุรกิจ

ต้องตรวจว่าสัญญานั้นเป็นหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับคำร้องจริงหรือไม่ และหน่วยงานปลายทางต้องการคำแปลรูปแบบใด

สำหรับผู้ที่เตรียม วีซ่าธุรกิจ อาจต้องตรวจความสอดคล้องของสัญญากับหนังสือเชิญ วัตถุประสงค์การเดินทาง และเอกสารบริษัทอื่นตามข้อกำหนด

📝 ขั้นตอนเตรียมสัญญาไทย–อังกฤษเพื่อแปลและตรวจทานให้เป็นระบบ

ควรเริ่มจากระบุสถานะของสัญญาและวัตถุประสงค์การใช้คำแปลก่อน เพื่อให้ผู้แปลรู้ว่ากำลังถ่ายทอดเอกสารเดิมหรือทำงานกับร่างที่ยังเปลี่ยนแปลงได้

👥 ตัวอย่าง 4 สถานการณ์: เลือกนักแปลสัญญาไทย–อังกฤษอย่างไรให้เหมาะ?

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นสถานการณ์สมมติเพื่ออธิบายแนวทางการเลือกผู้แปล ไม่ใช่กรณีลูกค้าจริงหรือคำวินิจฉัยทางกฎหมาย

กรณีที่ 1 — บริษัทไทยจะส่ง NDA ให้คู่ค้าต่างประเทศ

NDA มีข้อความเกี่ยวกับข้อมูลลับ ระยะเวลาการรักษาความลับ ข้อยกเว้น และความรับผิดหากข้อมูลถูกเปิดเผย

กรณีที่ 2 — ชาวต่างชาติจะเซ็นสัญญาเช่าบ้านภาษาไทย

ผู้เช่าต้องการฉบับภาษาอังกฤษเพื่อเข้าใจเงินประกัน ระยะเวลาเช่า ค่าซ่อมแซม และเงื่อนไขบอกเลิก

กรณีที่ 3 — ผู้สมัครวีซ่าต้องส่งสำเนาสัญญาจ้างงานไทย

สัญญาจ้างเป็นภาษาไทย และผู้รับเอกสารต่างประเทศระบุให้ส่งคำแปลที่มีคำรับรอง

กรณีที่ 4 — บริษัทจะทำสัญญาร่วมลงทุนสองภาษา

สัญญามีข้อกำหนดเรื่องเงินลงทุน สิทธิออกเสียง การโอนหุ้น และวิธีระงับข้อพิพาท

🔎 แหล่งข้อมูลทางการเกี่ยวกับนักแปลกฎหมายและการรับรองคำแปล

ข้อกำหนดผู้แปลและรูปแบบการรับรองขึ้นอยู่กับประเทศและหน่วยงานผู้รับ เอกสารต่อไปนี้ใช้ประกอบการทำความเข้าใจความแตกต่างของงานแปลกฎหมาย กระบวนการตรวจคุณภาพ และการรับรอง

1. International Organization for Standardization — ISO 20771:2020

   มาตรฐาน Legal Translation — Requirements ครอบคลุมความสามารถของนักแปล ผู้ตรวจแก้ ผู้ตรวจทาน กระบวนการแปล และการรักษาความลับ

   ตรวจรายละเอียด ISO 20771:2020
2. American Translators Association — Certified Translation vs. Certified Translator

   อธิบายความแตกต่างระหว่างคำแปลที่มีคำรับรองความถูกต้อง กับนักแปลที่ได้รับคุณวุฒิหรือใบรับรอง รวมถึงความแตกต่างจาก Notarization

   อ่านคำอธิบายจาก ATA
3. American Translators Association — What Is a Certified Translation?

   อธิบายข้อมูลที่ควรมีในคำรับรองการแปลและความแตกต่างของ Certified Translation กับ Notarized Translation ในบริบทสหรัฐอเมริกา

   ตรวจข้อมูลการรับรองคำแปล
4. GOV.UK — Certifying a Document

   ข้อมูลการรับรองสำเนาเอกสารและคำแปล รวมถึงข้อความรับรอง วันที่ และข้อมูลผู้แปล โดยต้องตรวจข้อกำหนดเฉพาะของผู้รับเอกสารประกอบ

   ตรวจแนวทางรับรองเอกสารของสหราชอาณาจักร
5. Ministry of Justice, England and Wales — Civil Procedure Rules Practice Direction 32

   แสดงตัวอย่างข้อกำหนดการแปลและรับรองเอกสารภาษาต่างประเทศในกระบวนพิจารณาของศาลอังกฤษและเวลส์สำหรับเอกสารบางประเภท

   ตรวจ Practice Direction 32
6. กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ — งานรับรองนิติกรณ์เอกสาร

   แหล่งข้อมูลบริการนิติกรณ์ที่ควรตรวจประเภทเอกสาร ขั้นตอน และเงื่อนไขการรับรองก่อนดำเนินการ

   ตรวจบริการรับรองนิติกรณ์
7. กรมการกงสุล — หลักการปฏิบัติในการแปลเอกสารเพื่อการนิติกรณ์

   แนวทางเตรียมคำแปลสำหรับการรับรองนิติกรณ์ ซึ่งต้องตรวจร่วมกับประเภทเอกสารที่ขอรับรอง

   ตรวจหลักการแปลเอกสารเพื่อการนิติกรณ์
8. กรมการกงสุล — ประกาศเอกสารประจำตัวผู้แปล พ.ศ. 2569

   ระบุข้อกำหนดเพิ่มเติมตั้งแต่วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569 สำหรับการยื่นนิติกรณ์คำแปลไทย–อังกฤษและอังกฤษ–ไทย

   อ่านประกาศกรมการกงสุล

📌 สรุป: แปลสัญญาไทย–อังกฤษ ควรเลือกนักแปลอย่างไรให้เหมาะกับงาน?

หากสัญญามีสิทธิและหน้าที่ทางกฎหมาย ควรใช้นักแปลที่มีประสบการณ์ด้านสัญญาโดยตรง ไม่ใช่เลือกจากความสามารถภาษาอังกฤษเพียงอย่างเดียว และเมื่อมีประเด็นข้อผูกพันซับซ้อน ควรมีทนายความช่วยตรวจในส่วนของกฎหมาย

คำถามสำคัญก่อนจ้างแปลจึงไม่ใช่เพียง “แปลได้ไหม” แต่คือ “ผู้แปลเข้าใจข้อสัญญาประเภทนี้หรือไม่ มีการตรวจทานอย่างไร และคำแปลจะนำไปใช้เพื่ออะไร” การตอบคำถามเหล่านี้ให้ชัดช่วยให้เลือกบริการได้เหมาะสมและลดความเสี่ยงจากข้อความสองภาษาที่ไม่สอดคล้องกัน