เคสที่เจอบ่อยมากคือ คนไทยไป เที่ยวจีน แบบฟรีวีซ่า 10–20 วัน แต่ไม่ได้จองโรงแรม เพราะพักบ้านแฟน บ้านเพื่อน บ้านญาติ หรือคอนโดของคนรู้จัก พอถึงจีนแล้วเพิ่งได้ยินคำว่า “ต้องไปแจ้งสถานีตำรวจภายใน 24 ชั่วโมง” เลยไม่แน่ใจว่าต้องทำจริงไหม และถ้าไม่ทำจะมีปัญหาอะไรหรือเปล่า

คำตอบคือ ควรทำครับ เพราะกฎ accommodation registration ของจีนไม่ได้ดูแค่ว่าเข้าจีนด้วยวีซ่าหรือฟรีวีซ่า แต่ดูว่าชาวต่างชาติพักอยู่ที่ไหน หากพักโรงแรม โรงแรมมักทำ registration ให้ผ่านระบบของทางการ แต่ถ้าพักที่พักส่วนตัว เช่น บ้านเพื่อน บ้านแฟน บ้านญาติ หรืออพาร์ตเมนต์ส่วนตัว โดยทั่วไปต้องลงทะเบียนที่พักกับสถานีตำรวจหรือหน่วยงาน public security ในพื้นที่นั้นภายใน 24 ชั่วโมงหลังเข้าพัก

จุดที่คนไทยมักพลาดคือคิดว่า “ฟรีวีซ่า = ไม่ต้องทำอะไรแล้ว” ทั้งที่ฟรีวีซ่าคือสิทธิในการเข้าเมืองจีนตามเงื่อนไข แต่ไม่ได้ยกเว้นหน้าที่อื่นระหว่างพำนัก เช่น การลงทะเบียนที่พัก การไม่ทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต และการอยู่ไม่เกินระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต

1) Accommodation Registration จีนคืออะไร?

Accommodation Registration หรือ Temporary Residence Registration คือการแจ้งข้อมูลที่พักของชาวต่างชาติให้กับหน่วยงาน public security ของจีนทราบว่า ระหว่างอยู่จีนคุณพักที่ไหน อยู่กับใคร และพักช่วงวันที่เท่าไร

กฎนี้ใช้กับชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าเมืองจีน ไม่ว่าจะมาด้วยวีซ่า หรือเข้าแบบยกเว้นวีซ่าตามข้อตกลงของประเทศนั้น ๆ ดังนั้นคนไทยที่เข้าเมืองจีนแบบฟรีวีซ่าก็ยังควรใส่ใจเรื่องนี้ โดยเฉพาะถ้าไม่ได้พักโรงแรม

ภาษาง่าย ๆ คือ ถ้าโรงแรมเป็นคนแจ้งให้ ระบบจะสะดวกมาก แต่ถ้าคุณพักบ้านส่วนตัว คุณหรือคนที่ให้คุณพักต้องช่วยกันทำเรื่องนี้เอง ไม่ควรรอจนวันใกล้กลับ เพราะหากมีการตรวจเอกสาร ต่อวีซ่า หรือเกิดเหตุฉุกเฉิน การไม่มี registration อาจกลายเป็นปัญหาหน้างานได้

2) ใครบ้างที่ต้องรายงานที่พักภายใน 24 ชั่วโมง?

กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษคือคนที่ไม่ได้พักโรงแรมที่มีระบบรับชาวต่างชาติ เช่น พักบ้านแฟน บ้านเพื่อน หอพัก อพาร์ตเมนต์ส่วนตัว คอนโดของญาติ หรือที่พักที่ไม่ได้มี front desk ลงทะเบียนให้เหมือนโรงแรม

3) พักโรงแรมกับพักบ้านเพื่อน ต่างกันตรงไหน?

ถ้าพักโรงแรม โรงแรมที่รับชาวต่างชาติโดยทั่วไปจะบันทึกข้อมูลพาสปอร์ตและส่งข้อมูลให้ระบบตำรวจท้องที่ ผู้เดินทางจึงมักไม่ต้องไปสถานีตำรวจเอง แต่ถ้าพักบ้านส่วนตัว หน้าที่นี้ไม่ได้เกิดขึ้นอัตโนมัติ

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

ถ้าทริปมีทั้งพักโรงแรมและพักบ้านแฟน เช่น 3 คืนแรกโรงแรม 7 คืนถัดไปบ้านแฟน โรงแรมจะลงทะเบียนเฉพาะช่วงที่พักโรงแรม ส่วนช่วงบ้านแฟนควรลงทะเบียนตามที่อยู่ใหม่อีกครั้ง ไม่ควรคิดว่าลงกับโรงแรมครั้งแรกแล้วครอบคลุมทั้งทริป

4) ขั้นตอนรายงานตัวที่สถานีตำรวจทำอย่างไร?

ขั้นตอนจริงอาจต่างกันตามเมือง เขต และสถานีตำรวจ แต่โครงหลักคือให้ผู้เข้าพักหรือผู้ให้ที่พักไปแจ้งข้อมูลต่อสถานีตำรวจท้องที่ของที่อยู่นั้น ไม่ใช่ไปสถานีตำรวจไหนก็ได้ในเมือง

5) เอกสารที่ควรเตรียมก่อนไปสถานีตำรวจ

เอกสารที่ใช้จริงอาจต่างกันตามพื้นที่ แต่ควรเตรียมให้มากกว่าขั้นต่ำ เพราะถ้าไปถึงแล้วขาดเอกสาร ต้องกลับมาใหม่และอาจเลยกรอบ 24 ชั่วโมงได้

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

ถ้าทริปจีนของคุณมีหลายช่วง เช่น พักบ้านแฟน 5 วัน ต่อด้วยโรงแรม 3 วัน แล้วกลับมาบ้านแฟนอีก 4 วัน ควรทำแผนที่พักให้ชัดตั้งแต่ก่อนออก ตั๋วเครื่องบิน เพราะการลงทะเบียนที่พักควรสัมพันธ์กับวันที่อยู่จริงในแต่ละเมือง

6) บางเมืองลงทะเบียนออนไลน์ได้ไหม?

ปัจจุบันจีนมีแนวทางเพิ่มความสะดวกให้ชาวต่างชาติที่พักนอกโรงแรม โดยบางพื้นที่มีระบบออนไลน์หรือ QR code สำหรับ self-service declaration แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกเมืองใช้ระบบเดียวกัน หรือทุกเขตเปิดให้ชาวต่างชาติทุกประเภทลงทะเบียนออนไลน์ได้เหมือนกัน

อย่าพึ่งพารีวิวจากเมืองอื่นมากเกินไป เช่น มีคนบอกว่า “เซี่ยงไฮ้ทำออนไลน์ได้” ไม่ได้แปลว่าอำเภอเล็ก เมืองรอง หรือที่อยู่ของคุณจะทำแบบเดียวกันได้เสมอ การเช็กจากท้องที่จริงก่อนเดินทางช่วยลดความเสี่ยงมากที่สุด

7) ข้อผิดพลาดที่คนไทยมักเจอเวลาไม่พักโรงแรมในจีน

กฎ 24 ชั่วโมงดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่ถ้าไม่วางแผนล่วงหน้าอาจกลายเป็นเรื่องยุ่ง เพราะคนให้ที่พักอาจไม่รู้กฎ หรือรู้แต่ไม่อยากไปสถานีตำรวจด้วย ทำให้ผู้เดินทางต้องแก้ปัญหาหน้างานเอง

ถ้าแผนเดินทางจีนเกี่ยวข้องกับแฟน เพื่อน หรือญาติในจีน และต้องมีเอกสารอธิบายความสัมพันธ์หรือที่พักในบางกรณี การเตรียม จดหมายเชิญ หรือเอกสารที่อยู่ให้เป็นระบบตั้งแต่ก่อนเดินทาง จะช่วยให้ภาพรวมดูชัดขึ้นมาก

8) ตัวอย่างเคสพักบ้านเพื่อน/แฟนในจีนที่ควรระวัง

เคสที่ 1: พักบ้านแฟนที่เซี่ยงไฮ้ 12 วัน แต่ไม่ได้แจ้งที่พัก

เคสนี้มักเริ่มจากคิดว่าอยู่ไม่นานและเข้าจีนแบบฟรีวีซ่า จึงไม่ทำอะไรเพิ่ม แต่ถ้าภายหลังต้องติดต่อหน่วยงานจีน ยื่นเอกสารอื่น หรือถูกขอตรวจข้อมูลที่พัก อาจตอบยากว่าช่วงนั้นพักที่ไหน ทางที่ดีควรให้แฟนเช็กสถานีตำรวจท้องที่ตั้งแต่วันแรกที่เข้าพัก

เคสที่ 2: พักโรงแรม 2 คืนแรก แล้วไปพักบ้านเพื่อนอีก 8 คืน

โรงแรมจะลงทะเบียนให้เฉพาะคืนที่พักโรงแรม แต่เมื่อย้ายไปบ้านเพื่อน ควรลงทะเบียนที่พักใหม่ตามที่อยู่บ้านเพื่อน ไม่ควรเข้าใจว่าการลงทะเบียนกับโรงแรมช่วงแรกครอบคลุมทั้งทริป

เคสที่ 3: พักอพาร์ตเมนต์รายวัน แต่เจ้าของห้องไม่ยอมไปสถานีตำรวจ

นี่เป็นเคสที่ควรเช็กก่อนจอง หากเจ้าของห้องไม่สามารถช่วยลงทะเบียนชาวต่างชาติได้ ควรเปลี่ยนที่พักเป็นโรงแรมหรือที่พักที่รับชาวต่างชาติและทำ registration ได้ชัดเจนกว่า เพราะราคาถูกอาจแลกกับความยุ่งยากหน้างาน

9) ฟรีวีซ่าจีน 30 วันเกี่ยวอะไรกับการรายงานที่พัก?

สำหรับคนไทย ปัจจุบันการเข้าเมืองจีนเพื่อท่องเที่ยว ธุรกิจ เยี่ยมญาติ หรือ transit ตามเงื่อนไข สามารถใช้สิทธิยกเว้นวีซ่าได้ครั้งละไม่เกิน 30 วัน และสะสมไม่เกิน 90 วันใน 180 วัน แต่สิทธินี้ไม่ได้แทนกฎเรื่องการลงทะเบียนที่พัก

พูดง่าย ๆ คือ ฟรีวีซ่า = ไม่ต้องขอวีซ่าก่อนเข้าเมืองในกรอบที่กำหนด แต่ระหว่างอยู่จีนยังต้องทำตามกฎหมายท้องถิ่น เช่น ลงทะเบียนที่พักหากไม่ได้พักโรงแรม ไม่ทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่อยู่เกินกำหนด

ถ้าทริปยาวกว่า 30 วัน หรือมีเหตุผลพิเศษมากกว่าท่องเที่ยวทั่วไป ควรประเมินเรื่อง วีซ่าจีน ให้ถูกประเภทตั้งแต่ก่อนเดินทาง ไม่ควรใช้ฟรีวีซ่าแทนวัตถุประสงค์ที่ต้องขอวีซ่าหรือใบอนุญาตเฉพาะ

10) แหล่งข้อมูลทางการที่ควรตรวจสอบก่อนเดินทางจริง

กฎที่พักชาวต่างชาติในจีนมีหลักกลาง แต่รายละเอียดหน้างานอาจต่างกันตามเมือง เขต และช่องทางบริการของตำรวจท้องที่ ดังนั้นควรตรวจแหล่งทางการ และให้ผู้ให้ที่พักในจีนโทรถามสถานีตำรวจของพื้นที่จริงก่อนเดินทาง

หากต้องการ ปรึกษาวีซ่า หรือให้ช่วยเช็กแผนเดินทางจีนก่อนบินจริง ทีม Co Journey Visa สามารถช่วยดูตามเมืองที่ไป รูปแบบที่พัก และเอกสารที่ควรเตรียมเป็นรายเคสได้ครับ

❓ คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)