จดทะเบียนสมรสต้องใช้อะไรบ้าง 2569? เอกสาร ขั้นตอน สถานที่ และค่าใช้จ่าย

มีวันฤกษ์แล้ว เลือกสำนักงานเขตหรืออำเภอแล้ว แต่ถ้าขาด พยาน เอกสารสถานภาพของคู่สมรสต่างชาติ หรือเอกสารความยินยอมในกรณีที่กฎหมายกำหนด ก็อาจยังจดทะเบียนไม่ได้ในวันที่ตั้งใจไว้

สำหรับปี 2569 หลักเกณฑ์กลางของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ระบุชัดว่า การจดทะเบียนสมรสใช้หลักฐานแสดงตัวบุคคล มี พยานบุคคล 2 คน และสามารถยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอ สำนักทะเบียนเขต หรือสถานทูต/กงสุลไทยในต่างประเทศตามเงื่อนไข โดยไม่ต้องยึดตามภูมิลำเนาของคู่สมรส

คุณสมบัติของผู้ที่จะจดทะเบียนสมรส มีอะไรบ้าง?

หลังการแก้กฎหมายสมรสเท่าเทียม หลักเกณฑ์การสมรสใช้กับ บุคคลสองคน ไม่จำกัดว่าคู่สมรสต้องเป็นชายกับหญิง แต่ยังต้องผ่านเงื่อนไขอื่นของกฎหมายเหมือนกันทุกคู่

• โดยหลักต้องมีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ หากมีเหตุอันสมควร ศาลอาจอนุญาตให้สมรสก่อนอายุ 18 ปีได้
• ไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือบุคคลที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ
• ไม่เป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไปหรือลงมา และไม่เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมแต่บิดาหรือมารดา
• ผู้รับบุตรบุญธรรมกับบุตรบุญธรรมไม่สามารถสมรสกันได้
• ต้องไม่มีคู่สมรสอยู่แล้ว ในวันที่จะจดทะเบียนสมรสใหม่
• การสมรสต้องเกิดจากความยินยอมของคู่สมรสทั้งสองฝ่าย
• หากผู้จดทะเบียนยังเป็นผู้เยาว์ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้มีอำนาจให้ความยินยอมตามกฎหมาย
• กรณีหญิงที่การสมรสเดิมสิ้นสุดลง ยังมีหลักเรื่องระยะเวลา 310 วันก่อนสมรสใหม่ แต่กฎหมายกำหนดข้อยกเว้นไว้ เช่น คลอดบุตรแล้ว สมรสกับคู่สมรสเดิม มีใบรับรองแพทย์ว่าไม่ได้ตั้งครรภ์ หรือมีคำสั่งศาลให้สมรสได้

จดทะเบียนสมรสต้องใช้อะไรบ้าง 2569?

รายการเอกสารควรแยกเป็น 2 กลุ่มก่อน: คนไทยทั้งสองฝ่าย กับ กรณีมีชาวต่างชาติ เพราะชุดหลังมีเรื่องการพิสูจน์สถานภาพสมรส คำแปล และการรับรองเอกสารเพิ่มเข้ามา

📱 เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

กรณีคนไทย + คนไทย ต้องเตรียมอะไร?

หากทั้งสองฝ่ายเป็นบุคคลสัญชาติไทยและไม่มีประเด็นพิเศษ ชุดเอกสารจะตรงไปตรงมากว่ากรณีคู่สมรสต่างชาติ

• บัตรประจำตัวประชาชน หรือยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชัน ThaiD ตามที่กรมการปกครองระบุ
• พยานบุคคล 2 คน
• สัญญาก่อนสมรส หากประสงค์จะจดแจ้งพร้อมการสมรส
• หนังสือยินยอม หากเป็นกรณีที่กฎหมายกำหนดและผู้มีอำนาจให้ความยินยอมไม่ได้มาต่อหน้าเจ้าหน้าที่
• สำเนาทะเบียนบ้าน หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งประสงค์ใช้ชื่อสกุลของคู่สมรส หรือฝ่ายหญิงประสงค์เปลี่ยนคำนำหน้านามตามกรณีที่คู่มือระบุ

กรณีคนไทย + ชาวต่างชาติ ต้องใช้อะไรเพิ่ม?

จุดที่ทำให้กรณีนี้ต่างจากคนไทยทั้งคู่คือ นายทะเบียนต้องเห็นหลักฐานว่า ฝ่ายชาวต่างชาติเป็นใคร และมีสถานภาพที่สามารถสมรสได้ ซึ่งเอกสารจากต่างประเทศไม่ได้มีชื่อหรือรูปแบบเดียวกันทุกสัญชาติ

จดทะเบียนสมรสต้องมีพยานไหม? ต้องกี่คน?

ต้องมีพยานบุคคล 2 คน ตามคู่มือการให้บริการการจดทะเบียนสมรสของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง

ในขั้นตอนจดทะเบียน นายทะเบียนจะตรวจคำร้องและหลักฐานของคู่สมรส รวมถึงผู้ให้ความยินยอมถ้ามีและพยาน หลังจากนั้นคู่สมรส ผู้ให้ความยินยอมตามกรณี และพยานจะลงลายมือชื่อในทะเบียนสมรส

จดทะเบียนสมรสที่ไหน? ต้องไปตามทะเบียนบ้านหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องไปตามภูมิลำเนา คู่มือกรมการปกครองระบุว่าสามารถรับจดทะเบียนได้ที่ สำนักทะเบียนอำเภอ สำนักทะเบียนเขต และสถานทูต/กงสุลไทยในต่างประเทศทุกแห่ง โดยไม่ต้องคำนึงถึงภูมิลำเนาของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

จดทะเบียนสมรสต้องจองคิวไหม?

ไม่มีข้อกำหนดกลางในคู่มือกรมการปกครองว่า ทุกคู่ทั่วประเทศต้องจองคิวล่วงหน้าก่อนจดทะเบียน แต่รูปแบบให้บริการและจำนวนคิวอาจแตกต่างกันตามสำนักทะเบียน

สำหรับกรุงเทพมหานครมีระบบ BMA Q สำหรับนัดหมายเข้ารับบริการที่สำนักงานเขตล่วงหน้า ขณะที่ต่างจังหวัดควรตรวจช่องทางของอำเภอที่จะไปโดยตรง

ขั้นตอนจดทะเบียนสมรส ตั้งแต่ไปถึงสำนักงานเขต/อำเภอ

คู่มือกรมการปกครองระบุ Workflow ของนายทะเบียนไว้ค่อนข้างชัด สามารถสรุปเป็นขั้นตอนสำหรับผู้ใช้บริการได้ดังนี้

1. ยื่นคำร้องและหลักฐาน
   คู่สมรสทั้งสองฝ่ายยื่นเอกสารแสดงตัว เอกสารเพิ่มเติม ผู้ให้ความยินยอมถ้ามี และพยานตามกรณี
2. นายทะเบียนตรวจคุณสมบัติ
   ตรวจว่าทั้งสองฝ่ายมีคุณสมบัติครบตามเงื่อนไขของกฎหมาย เช่น อายุ สถานภาพ และข้อห้ามในการสมรส
3. จัดทำทะเบียนสมรส คร.2
   นายทะเบียนลงข้อมูลของคู่สมรสในทะเบียนสมรส รวมถึงข้อตกลงเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือเรื่องอื่น หากคู่สมรสประสงค์ให้บันทึกและสามารถบันทึกได้ตามกฎหมาย
4. จัดทำใบสำคัญการสมรส คร.3
   ตรวจชื่อ วันที่ และข้อมูลของคู่สมรสให้ถูกต้องก่อนลงลายมือชื่อ
5. คู่สมรส พยาน และผู้ให้ความยินยอมลงลายมือชื่อ
   ผู้ที่เกี่ยวข้องลงลายมือชื่อในทะเบียนตามขั้นตอน
6. นายทะเบียนรับจดทะเบียน
   เมื่อตรวจแล้วถูกต้อง นายทะเบียนลงลายมือชื่อในทะเบียนสมรส และใบสำคัญการสมรส
7. รับใบสำคัญการสมรส
   นายทะเบียนมอบใบสำคัญการสมรส คร.3 ให้คู่สมรสฝ่ายละหนึ่งฉบับ

จดทะเบียนสมรสใช้เวลานานไหม?

คู่มือกลางของกรมการปกครองระบุ ขั้นตอนที่ต้องดำเนินการ แต่ไม่ได้กำหนดเวลามาตรฐานเป็นจำนวนนาทีสำหรับทุกสำนักทะเบียน จึงไม่ควรวางแผนโดยสมมติว่าจะเสร็จภายใน 10, 20 หรือ 30 นาทีทุกกรณี

เวลาที่ใช้จริงขึ้นอยู่กับคิว ความครบถ้วนของเอกสาร และว่ามีประเด็นที่เจ้าหน้าที่ต้องตรวจเพิ่มหรือไม่ โดยกรณีคู่สมรสชาวต่างชาติ เอกสารสถานภาพสมรสและคำแปลควรได้รับการตรวจล่วงหน้าก่อนวันจดทะเบียน

จดทะเบียนสมรสเสียค่าธรรมเนียมหรือไม่?

📱 เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

หลังจดทะเบียนสมรส ต้องเปลี่ยนนามสกุลหรือคำนำหน้าชื่อไหม?

ไม่จำเป็นว่าคู่สมรสทุกคนต้องเปลี่ยนนามสกุล กรมการปกครองระบุว่าคู่สมรสมีสิทธิ ใช้ชื่อสกุลของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตามที่ตกลงกัน หรือจะต่างฝ่ายต่างใช้ชื่อสกุลเดิมของตนก็ได้

หลังจดทะเบียนสมรสแล้ว ได้เอกสารอะไร?

ขั้นตอนของกรมการปกครองระบุเอกสารสำคัญ 2 รายการคือ ทะเบียนสมรส (คร.2) และ ใบสำคัญการสมรส (คร.3)

ถ้าจะใช้ทะเบียนสมรสในต่างประเทศ ต้องทำอย่างไร?

หลังจดทะเบียนในไทยแล้ว ขั้นตอนการนำเอกสารไปใช้ต่างประเทศ ไม่ได้เหมือนกันทุกประเทศ และไม่ควรเริ่มจากการแปลทุกใบโดยยังไม่รู้ว่าปลายทางต้องการอะไร

จุดที่ควรตรวจอีกครั้งก่อนวันจดทะเบียน

• คู่สมรสทั้งสองฝ่ายมีคุณสมบัติตามกฎหมายครบ
• บัตรประชาชน / ThaiD / Passport ยังใช้ได้และข้อมูลถูกต้อง
• เตรียมพยานบุคคล 2 คนแล้ว
• ถ้าอายุยังอยู่ในสถานะผู้เยาว์ ตรวจเรื่องความยินยอมแล้ว
• หากเคยสมรสมาก่อน เตรียมเอกสารสถานะเดิมตามกรณี
• หากจะเปลี่ยนชื่อสกุล เตรียมข้อมูลและเอกสารที่เกี่ยวข้อง
• หากมีชาวต่างชาติ หนังสือรับรองสถานภาพและคำแปลผ่านขั้นตอนที่ถูกต้องแล้ว
• ตรวจเรื่องคิวกับสำนักงานเขตหรืออำเภอที่จะไป
• หากมีสัญญาก่อนสมรส ควรจัดการก่อนหรือพร้อมกับวันจดทะเบียนตามขั้นตอนกฎหมาย
• หากต้องนำเอกสารไปใช้ต่างประเทศ รู้แล้วว่าปลายทางต้องการ คร.2 หรือ คร.3 รูปแบบใด

❓ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจดทะเบียนสมรส