เคสที่เจอบ่อยไม่ใช่คนตั้งใจอยู่เกินกำหนด แต่เป็นคนที่ “นับวันผิด” เช่น เข้าเมืองจีนวันที่ 1 แล้วคิดว่าวันที่ 31 ยังปลอดภัย หรือเดินทางจีนหลายรอบในครึ่งปีเดียวโดยลืมรวมวันสะสม พอถึงด่านตรวจคนเข้าเมืองจึงเริ่มกังวลว่าเข้าข่าย Overstay หรือถูกปฏิเสธเข้าเมืองรอบถัดไปหรือไม่

ความตกลงฟรีวีซ่าไทย-จีนมีผลตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม 2024 โดยหลักสำคัญคือ ผู้ถือหนังสือเดินทางที่เข้าเงื่อนไขสามารถเข้า ออก หรือผ่านแดนอีกประเทศได้โดยไม่ต้องขอวีซ่า สำหรับการพำนักไม่เกิน 30 วันต่อครั้ง และรวมไม่เกิน 90 วันในช่วง 180 วัน แต่ไม่ครอบคลุมการทำงาน การเรียน การพำนักระยะยาว งานสื่อ หรือกิจกรรมที่ต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้า

ถ้าต้องเดินทางจีนเพื่อท่องเที่ยว ธุรกิจระยะสั้น เยี่ยมญาติ หรือผ่านแดน บทความนี้จะช่วยให้เช็กวันพำนักได้ชัดขึ้น ก่อนจอง ตั๋วเครื่องบิน วางแผนโรงแรม หรือเตรียมเอกสารประกอบการเข้าเมืองครับ

1. ฟรีวีซ่าไทย-จีนล่าสุดอยู่ได้กี่วัน?

เงื่อนไขหลักของฟรีวีซ่าไทย-จีนคือ อยู่ได้ไม่เกิน 30 วันต่อครั้ง และ รวมวันพำนักภายใต้สิทธิฟรีวีซ่าไม่เกิน 90 วันในช่วง 180 วัน ใช้กับการเข้า ออก หรือผ่านแดนของอีกประเทศตามความตกลงทวิภาคี

สำหรับคนไทยที่ถือหนังสือเดินทางธรรมดาและต้องการเดินทางไปจีนเพื่อท่องเที่ยว เยี่ยมญาติ ธุรกิจระยะสั้น หรือผ่านแดน โดยทั่วไปสามารถใช้สิทธิฟรีวีซ่าได้ภายใต้เงื่อนไขดังกล่าว แต่ถ้าเหตุผลการเดินทางใกล้เคียงกับการทำงาน เรียน อยู่ระยะยาว หรือทำกิจกรรมที่ต้องได้รับอนุญาต ควรตรวจสอบประเภท วีซ่าจีน ที่เหมาะสมก่อนเดินทาง

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

2. ใครใช้สิทธิฟรีวีซ่าไทย-จีนได้บ้าง?

โดยหลักคือผู้ถือหนังสือเดินทางที่อยู่ในขอบเขตของความตกลงไทย-จีน เช่น คนไทยถือหนังสือเดินทางธรรมดาเดินทางเข้าจีน และผู้ถือหนังสือเดินทางจีนตามประเภทที่ระบุในความตกลงเดินทางเข้าไทย ภายใต้วัตถุประสงค์ที่ไม่ต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้า

แต่คำว่า “ฟรีวีซ่า” ไม่ได้แปลว่าเข้าได้ทุกกรณีโดยไม่มีเงื่อนไข เจ้าหน้าที่ปลายทางยังสามารถพิจารณาวัตถุประสงค์การเดินทาง ความน่าเชื่อถือของแผนเดินทาง หลักฐานที่พัก ตั๋วกลับ และประวัติการเข้าออกก่อนหน้าได้

3. วิธีนับ 30 วันต่อครั้งแบบกันพลาด

วิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับผู้เดินทางทั่วไปคือ นับวันเข้าประเทศเป็นวันแรก แล้วนับต่อไปจนถึงวันที่ออกจากประเทศ เช่น เข้าเมืองจีนวันที่ 1 และออกวันที่ 30 ถือเป็นการวางแผนแบบปลอดภัยกว่าเข้า 1 ออก 31 เพราะเดือนที่มี 31 วันอาจทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่า “อยู่หนึ่งเดือน” เท่ากับ 30 วันเสมอ

ในทางปฏิบัติ ควรยึด “วันที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ถึง” จากตราประทับเข้าเมืองหรือข้อมูลในระบบของเจ้าหน้าที่เป็นหลัก และควรออกก่อนหรือภายในวันที่อนุญาต ไม่ควรเผื่อแบบเฉียดเส้นตาย เพราะไฟลต์ดีเลย์ เปลี่ยนสนามบิน หรือเหตุฉุกเฉินอาจทำให้เกินกำหนดโดยไม่ตั้งใจ

4. 90 วันใน 180 วันต้องคิดยังไง?

กฎ 90 วันใน 180 วันเป็นจุดที่หลายคนมองข้าม เพราะคิดว่าแค่แต่ละครั้งไม่เกิน 30 วันก็พอ แต่ถ้าเดินทางหลายรอบ วันพำนักภายใต้ฟรีวีซ่าจะถูกนำมารวมกันภายในช่วง 180 วันแบบนับย้อนหลัง

แนวคิดง่าย ๆ คือ ทุกครั้งที่วางแผนเข้าใหม่ ให้ย้อนกลับไปดู 180 วันที่ผ่านมา แล้วรวมจำนวนวันที่เคยใช้สิทธิฟรีวีซ่าในจีนหรือไทยตามกรณีของประเทศปลายทาง หากรวมแล้วใกล้ 90 วัน ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะอาจเหลือสิทธิพำนักน้อยกว่า 30 วัน

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

5. ตัวอย่างเคสนับวันผิดที่เจอบ่อย

การนับวัน Overstay ไม่ใช่เรื่องทฤษฎีอย่างเดียว เพราะพลาดเพียง 1 วันก็อาจกระทบประวัติการเดินทางได้ โดยเฉพาะคนที่เดินทางเพื่อธุรกิจ ครอบครัว หรือมีแผนเดินทางซ้ำในอนาคต

เคสที่ 1: เข้า 1 ออก 31 เพราะคิดว่า “หนึ่งเดือน”

ผู้เดินทางเข้าเมืองจีนวันที่ 1 และจองกลับวันที่ 31 เพราะคิดว่าอยู่ครบหนึ่งเดือนพอดี แต่ถ้านับวันเข้าประเทศเป็นวันแรก จะมีโอกาสเกิน 30 วัน วิธีแก้คือควรจองออกวันที่ 29 หรือ 30 และตรวจตราประทับให้ชัดหลังเข้าเมือง

เคสที่ 2: เดินทางหลายรอบแต่ไม่รวมวันสะสม

บางคนเข้าเมืองจีนเพื่อดูงาน 20 วัน กลับไทย แล้วกลับไปอีก 25 วัน จากนั้นมีทริปท่องเที่ยวอีก 30 วัน รวมแล้ว 75 วันภายในช่วงไม่นาน หากจะเข้าอีกรอบใน 180 วันเดียวกัน ต้องดูว่ายังเหลือวันพำนักเท่าไร ไม่ใช่เริ่มนับใหม่ทุกครั้งโดยอัตโนมัติ

เคสที่ 3: ไฟลต์ออกหลังเที่ยงคืน

อีกเคสที่เจอบ่อยคือจองไฟลต์คืนวันสุดท้าย แต่เวลาออกจากด่านจริงเลยเที่ยงคืนไปแล้ว ทำให้วันออกกลายเป็นวันถัดไป ความเสี่ยงนี้ควรแก้ตั้งแต่ตอนเลือกไฟลต์ โดยเฉพาะช่วงเทศกาลหรือสนามบินที่คิวตรวจคนเข้าเมืองหนาแน่น

6. Overstay ไทย-จีนเสี่ยงอะไร?

Overstay คือการอยู่เกินวันที่ได้รับอนุญาต ไม่ว่าจะเกิน 1 วันหรือหลายวันก็ไม่ควรมองว่าเป็นเรื่องเล็ก เพราะนอกจากค่าปรับแล้ว อาจมีผลต่อการสอบถามในทริปถัดไป ประวัติการเข้าออก และการพิจารณาอนุญาตเข้าเมืองในอนาคต

ฝั่งประเทศไทย ข้อมูลจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุแนวทางค่าปรับ Overstay วันละ 500 บาท สูงสุดไม่เกิน 20,000 บาท ส่วนฝั่งจีน กฎหมาย Exit and Entry Administration Law ระบุว่า foreigner ที่พำนักอย่างผิดกฎหมายอาจถูกเตือน ปรับเป็นรายวันโดยมีเพดานรวม หรือมีมาตรการอื่นหากกรณีร้ายแรง ทั้งนี้รายละเอียดขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและดุลพินิจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

7. Checklist ก่อนเดินทางไม่ให้เกินกำหนด

แม้ฟรีวีซ่าจะทำให้การเดินทางง่ายขึ้น แต่คนที่มีประวัติเดินทางถี่ เดินทางเพื่อธุรกิจ หรืออยู่ใกล้ครบ 90 วันใน 180 วัน ควรเตรียมตัวมากกว่าการมีพาสปอร์ตกับตั๋วเครื่องบินเท่านั้น

8. ฟรีวีซ่าไม่ใช่วีซ่าทำงานหรืออยู่ยาว

คำว่า “ฟรีวีซ่า” ทำให้หลายคนรู้สึกว่าง่าย แต่ต้องแยกให้ออกระหว่าง “ไม่ต้องยื่นวีซ่าก่อนเดินทาง” กับ “ได้รับอนุญาตให้ทำกิจกรรมทุกประเภท” เพราะสองเรื่องนี้ไม่เหมือนกัน

ถ้าเดินทางไปประชุมสั้น ๆ เยี่ยมคู่ค้า หรือท่องเที่ยวทั่วไป ความเสี่ยงมักอยู่ที่การนับวันและหลักฐานแผนเดินทาง แต่ถ้าไปทำงานจริง รับค่าจ้าง เรียนหลักสูตรระยะยาว ทำข่าว หรืออยู่ต่อเนื่องเหมือนพำนักประจำ ควรตรวจสอบวีซ่าหรือเอกสารอนุญาตที่ตรงวัตถุประสงค์

9. แหล่งข้อมูลทางการที่ควรตรวจสอบก่อนเดินทางจริง

ข้อมูลกฎเข้าเมืองอาจปรับเปลี่ยนได้ จึงควรตรวจสอบแหล่งทางการก่อนออกเดินทาง โดยเฉพาะก่อนจองตั๋วแบบเปลี่ยนไม่ได้ หรือก่อนวางแผนทริปยาวใกล้ 30 วัน

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

10. เมื่อไหร่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยดู?

ถ้าทริปเป็นท่องเที่ยวสั้น ๆ ครั้งเดียว การเช็กวันและเอกสารพื้นฐานอาจทำเองได้ แต่ถ้าเริ่มมีเงื่อนไขซับซ้อน เช่น เข้าออกหลายรอบ อยู่ใกล้ครบ 90 วันใน 180 วัน มีประวัติ Overstay หรือวัตถุประสงค์เดินทางก้ำกึ่งระหว่างธุรกิจกับทำงาน ควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยประเมินก่อน

ทีม Co Journey Visa ช่วยดูภาพรวมแบบรายเคสได้ เช่น วันเข้า-ออกแต่ละทริป เอกสารประกอบการเข้าเมือง แผนเดินทาง เหตุผลการเดินทาง หลักฐานตั๋ว ที่พัก และทางเลือกหากไม่เหมาะกับการใช้ฟรีวีซ่า เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการวางแผนผิด ไม่ใช่การรับประกันผลการพิจารณาของเจ้าหน้าที่

❓ คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)