การไปทำงานลัตเวียสำหรับคนไทยไม่ได้เริ่มจากการจองคิววีซ่าทันที แต่เริ่มจากฝั่งนายจ้างในลัตเวียก่อน เพราะผู้ถือพาสปอร์ตไทยถือเป็น third-country national และการจ้างงานต้องผ่านระบบของ State Employment Agency หรือ NVA และ Office of Citizenship and Migration Affairs หรือ OCMA

ตั้งแต่ปี 2025 ลัตเวียปรับขั้นตอนสำคัญสำหรับการจ้าง third-country nationals โดยนายจ้างที่ต้องการยื่น invitation visa หรือ residence permit เพื่อจ้างแรงงานต่างชาติ ต้องได้รับ opinion จาก NVA เพื่ออนุญาตการจ้างแรงงานต่างชาติ ก่อนยื่น invitation หรือ summons กับ OCMA

บทความนี้สรุปแบบใช้งานจริงสำหรับคนที่ต้องการ ทำวีซ่า ทำงานลัตเวีย ว่านายจ้างต้องขึ้นทะเบียนตำแหน่งงานอย่างไร ผู้สมัครต้องเตรียมอะไร และทำไมการมี Job Offer อย่างเดียวจึงยังไม่พอ

1. Latvia Work Visa คืออะไร?

คำว่า Latvia Work Visa ที่คนไทยใช้เรียกกัน อาจหมายถึง 2 เส้นทางหลัก คือ วีซ่าระยะยาว D visa พร้อม right to employment สำหรับการทำงานระยะสั้นหรือเริ่มงานบางกรณี และ temporary residence permit with the right to employment สำหรับการทำงานระยะยาวเกิน 90 วัน

ข้อมูล OCMA ระบุว่า งานระยะสั้นใช้ approved invitation เป็นฐานในการออก visa พร้อม right to employment ส่วนงานระยะยาวใช้ approved sponsorship หรือ summons เป็นฐานในการขอ visa สำหรับเข้า Latvia, residence permit และ right to employment

2. ทำไมนายจ้างต้องเริ่มก่อนผู้สมัคร?

ลัตเวียใช้ระบบที่ให้นายจ้างพิสูจน์ก่อนว่าไม่สามารถหาแรงงานในตลาดแรงงานท้องถิ่นหรือตลาด EU ได้ตามตำแหน่งนั้น จึงจะเชิญ third-country national เช่น คนไทยเข้ามาทำงานได้

OCMA ระบุขั้นตอนหลักของการจ้าง third-country nationals ว่านายจ้างต้องลงทะเบียน vacancy กับ State Employment Agency หากการจ้างเป็น employment contract จากนั้นจึงส่ง invitation request หรือ sponsorship request ให้ OCMA พร้อมสัญญาจ้างหรือ draft contract และเอกสารการศึกษาของชาวต่างชาติ

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

3. นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนตำแหน่งงานอย่างไร?

นายจ้างต้องประกาศ vacancy ผ่านระบบ self-registration บน CV and Vacancies Portal ของ NVA โดยเฉพาะกรณีที่จะจ้าง third-country national ด้วย employment contract ต้องระบุเหตุผลในการสร้างตำแหน่งและจำนวน vacancy ที่ต้องการจ้างแรงงานต่างชาติ

หลังนายจ้างส่งประกาศตำแหน่งงาน NVA จะตรวจข้อมูลและหากประกาศเหมาะสม จะเผยแพร่ภายใน 1 working day หรือภายใน 24 ชั่วโมง จากนั้นนายจ้างต้องร่วมมือกับ NVA ในการประเมินผู้สมัครที่ NVA เสนอและรายงานผลการประเมิน

4. NVA opinion คืออะไรและใช้เวลากี่วัน?

ตั้งแต่ 1 มกราคม 2025 บริษัทที่ยื่นกับ OCMA เพื่อ invitation visa หรือ residence permit สำหรับจ้าง third-country nationals ต้องมี opinion ของ NVA เพื่ออนุญาตการจ้างแรงงานต่างชาติ

โดยทั่วไป NVA จะออก opinion อนุญาตหรือปฏิเสธภายใน 10 working days นับจากวันที่ vacancy ถูกเผยแพร่บน CV and Vacancies Portal หากนายจ้างร่วมมือกับ NVA ประเมินผู้สมัครที่เหมาะสมและยังไม่สามารถหาคนที่เหมาะสมในตลาดแรงงานได้ จึงมีโอกาสได้ positive opinion

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

5. Invitation กับ Summons ต่างกันอย่างไร?

หลังได้ positive opinion จาก NVA แล้ว นายจ้างต้องยื่นต่อ OCMA โดยเลือกเอกสารตามลักษณะการจ้าง คือ invitation สำหรับการทำงานระยะสั้นที่ใช้ visa พร้อม right to employment และ summons สำหรับการจ้างงานระยะยาวที่ต้องขอ residence permit พร้อม right to employment

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

6. เอกสารฝั่งนายจ้างต้องเตรียมอะไร?

เอกสารฝั่งนายจ้างเป็นจุดชี้ขาดของ Latvia Work Visa เพราะถ้านายจ้างไม่ประกาศ vacancy ถูกต้อง ไม่ได้ positive opinion หรือยื่น invitation/summons ไม่ครบ ผู้สมัครในไทยจะยังไม่สามารถยื่นต่อได้อย่างมั่นคง

NVA ระบุว่าหลัง positive opinion นายจ้างไม่จำเป็นต้องแนบ opinion เองในการยื่นกับ OCMA เพราะพนักงาน OCMA สามารถเข้าถึงข้อมูล opinion ในระบบได้ แต่ในทางปฏิบัติ ผู้สมัครควรรู้ว่านายจ้างได้ opinion แล้วจริงหรือยัง เพื่อวาง timeline การยื่นของตนเอง

7. เอกสารผู้สมัครไทยต้องเตรียมอะไร?

หลังฝั่งนายจ้างดำเนิน invitation/summons แล้ว ผู้สมัครจึงเตรียมเอกสารส่วนตัวเพื่อยื่น visa หรือ residence permit ผ่านสถานทูต/กงสุลลัตเวียในต่างประเทศ หรือยื่นกับ OCMA หากอยู่ในลัตเวียอย่างถูกกฎหมายตามเงื่อนไข

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

8. เงินเดือนและเงื่อนไขตำแหน่งงานต้องดูอะไร?

NVA ระบุว่านายจ้างที่จ้าง third-country national ต้องจัดให้มี gross wage สอดคล้องกับ average wage ใน sector ที่เกี่ยวข้องตามข้อมูลล่าสุดของ Central Statistical Bureau หรือขั้นต่ำตาม sectoral general agreement หากมี

จุดนี้สำคัญมาก เพราะเคสที่มีเงินเดือนต่ำผิดปกติเมื่อเทียบกับตำแหน่ง อุตสาหกรรม หรือประสบการณ์ผู้สมัคร อาจทำให้ NVA/OCMA ตั้งคำถามได้ว่างานนั้นเป็นการจ้างจริงหรือเป็นการสร้างตำแหน่งเพื่อวีซ่าเท่านั้น

9. Timeline ตั้งแต่ vacancy ถึงยื่นวีซ่าทำงานลัตเวีย

แม้บางขั้นตอนของ NVA จะมีกรอบ 10 working days แต่ในทางปฏิบัติควรวาง timeline เป็นหลักเดือน เพราะต้องรวมเวลาประกาศ vacancy ประเมินผู้สมัคร ยื่นกับ OCMA เตรียมเอกสารผู้สมัคร แปล/รับรองเอกสาร และจองคิวสถานทูต

เลื่อนตารางซ้าย-ขวาได้บนมือถือ

10. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการขอ Latvia Work Visa

จากเคสที่พบจริง ปัญหามักไม่ได้อยู่ที่ผู้สมัครไม่มีความสามารถ แต่เกิดจากนายจ้างหรือผู้สมัครไม่เข้าใจลำดับของระบบลัตเวีย โดยเฉพาะ vacancy, NVA opinion และ OCMA invitation/summons

11. Decision Flow: มีนายจ้างลัตเวียแล้วควรทำอะไรต่อ?

หากคุณมีนายจ้างหรือตำแหน่งงานในลัตเวียแล้ว ให้ไล่ตาม flow นี้ก่อนจองคิววีซ่าหรือซื้อตั๋วเครื่องบิน

12. แหล่งข้อมูลทางการที่ควรตรวจสอบก่อนยื่นจริง

กฎการจ้าง third-country nationals, vacancy, NVA opinion, invitation/summons, เงินเดือน sector wage, ค่าธรรมเนียม และเอกสาร residence permit อาจเปลี่ยนได้ ควรตรวจจากแหล่งทางการก่อนยื่นทุกครั้ง โดยเฉพาะหลังการเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ 1 มกราคม 2025

หากต้องการให้ช่วยไล่เอกสารก่อนเริ่ม ทำวีซ่า สามารถให้ทีมช่วยดูได้ว่าเคสของคุณควรยื่นเป็น D visa, temporary residence permit หรือ route อื่น และนายจ้างต้องทำ vacancy ขั้นไหนก่อน

❓ คำถามที่ถามบ่อย (FAQ)